Wednesday, November 5, 2014

Neemt lineair tv-kijken vooral af bij fictie?

Televisieprogramma’s kijken op een ander moment dan uitgezonden door de zender, wordt aangeduid als niet-lineair tv-kijken, waaronder het uitgesteld kijken (UGK). Uit het SPOT jaarrapport van 2013 kan men constateren dat in de periode van 2010-2013 het niet-lineair kijken is toegenomen, vooral het uitgesteld kijken. Het UGK is toegenomen van 2,1% van de totale tv-kijktijd in 2010 (191 min./dag) tot 4,6% van de totale kijktijd in 2013 (195 min./dag).

De conclusie die vaak wordt getrokken is dat mensen steeds minder lineair tv-kijken, dus niet meer één op één een tv-programma bekijken. Maar niet alleen het uitgesteld kijken neemt toe, ook andere vormen van niet-lineair kijken snoepen tijd af van het lineair tv-kijken. Hierbij gaat het om het bekijken van opgenomen programma’s op DVD- of HD-recorders, dat ook is toegenomen van 4,2% van de totale kijktijd in 2010 tot 5,6% in 2013. En daarnaast wordt er ook online video op platforms gekeken als Netflix, HBO Go en NL Ziet, en kijkt men ook van een DVD-box.

Media columnisten stellen vaak de vraag of er nog wel een rol is weggelegd voor het lineair tv-kijken in de toekomst. Gaan we niet allemaal online kijken en wordt video in de toekomst alleen nog maar aangeboden door online platforms waardoor de omroepen ten dode zijn opgeschreven?

Wellicht is er toch iets anders aan de hand met het kijkgedrag. Fictie series worden vaak anders bekeken dan non-fictie programma’s (studio shows, reality, magazines, spelletjes en informatie- en praatprogramma’s). De vraag is of het niet vooral fictie is dat in de toekomst via online platforms bekeken gaat worden.
Wat betreft fictie series worden de afleveringen de laatste jaren steeds meer achter elkaar gekeken. Vanaf 2001 startte de Amerikaanse networks met de ‘double bill’-programmering, wat betekende dat steeds 2 afleveringen achter elkaar werden uitgezonden van wekelijkse uur-durende afleveringen van hit series (en later zelfs driedubbele uitzendingen). De omroepen in Europese landen namen dit langzamerhand over en hierdoor raakten kijkers gewend aan een kijktijd van 2 of 3 uur fictie aaneen, net zoveel als een blockbuster film.

Vooral fictie zou wel eens het genre kunnen zijn dat voor kijkers aantrekkelijk is om niet-lineair te bekijken. Fictie maakt veelal gebruik van cliffhangers en soaps geven de kijker de mogelijkheid om de volgende dag door te kijken, maar met wekelijkse crime- en actieseries is dat lastiger. Daarom worden hit series zoals Penoza, Dexter, House of Cards, Borgen, Breaking Bad, 24, Mad Men, etc. door kijkers (jong en ouder) veelal via streaming sites als Netflix gekeken of op DVD box. Je hoeft niet meer te wachten op de volgende, maar men bepaalt zelf hoeveel afleveringen men achter elkaar kijkt.
Het kijken naar meerdere afleveringen achter elkaar – in het lineaire kijken jargon ‘marathon’-programmering genoemd - is trouwens niet helemaal nieuw. De Britse BBC gebruikte in de jaren ‘90 de zg. ‘omnibus’- programmering door op zondagmiddag alle afleveringen van afgelopen week van de soap Eastenders achter elkaar uit te zenden. En in Nederland zond de VPRO in 1992 de 2e serie van de Duitse cult-serie Heimat uit in een 25 uur durende marathon programmering. De serie portretteerde een groep film- en muziekstudenten in de woelige jaren ‘60 in München.

Het niet-lineair kijken zal ongetwijfeld nog toenemen, maar het geldt waarschijnlijk niet voor alle genres in dezelfde mate. Het zou kunnen zijn dat fictie in de toekomst vooral niet-lineair bekeken gaat worden, en dat voor andere non-fictie genres een rol blijft weggelegd voor traditioneel lineair tv-kijken.

Charles Vaneker
Agnes Dijker

Thursday, July 17, 2014

Delocalization and mix of cultures as sales strategy for tv-fiction

The USA ranks second as world’s leading format exporting country followed by the UK and The Netherlands, and also dominates the international fiction market (Esser,2010). Primary American fiction series can be seen in about 125 tv-markets and are dominantly present at the European markets. But in the past years an European tv-industry for fiction was developed especially in the Scandinavian market. According to Mikos (2013) Denmark developed a new production culture by combining Hollywood structures with local ideas and appeal. And with help of the European Union’s MEDIA program an European TV DRAMA Lab was developed which uses a so called writers room for the production of European fiction. Even the amount of co-productions increased due the MEDIA program. So probably a shift in the flow of worldwide fiction series can be expected. But it looks like that the American tv-industry also launches another marketing strategy against the emerging export of European fiction scripts to the US.

In June and July 2014 a new season of action series 24: living another day was aired in the USA at FOX (Dutch channel RTL5 launched the new episodes already in July 2014). The script of the newest episodes shows a delocalization trend: the series uses London and Washington as the playing field instead of only American locations and also English actors (like Stephen Fry) participate in the new series. This mixed-cultures element makes the series more accessible to the European viewer and increases sales potential for the international market.

Delocalization marketing strategy was already used by European tv-industry. Scandinavian crime series as The Bridge (2011, SVT and DR) and Dicte (2013, TV2) use mixed characters and mixed locations (Swedish and Danish). The mixed-culture element is even a storyline in The Bridge.

The mixed-cultures element was also the basis for crime comedy series Lilyhammer (NKR1) in 2012. In the series not only the locations and the cast were mixed (Norway and USA) but also the language. An American ex mob member builds up a new life with a new identity in the countryside of Lillehammer, but still his old mob friends are able to trace him in Norway.

A recent example is Welcome to Sweden, launched at TV4 Sweden in March this year (in July also in the USA at NBC). The series deals with an American accountant with a Swedish girlfriend, who gets a job in Sweden whereby he is forced to build up a new life in Scandinavian culture.Probably the delocalization marketing strategy of the tv-industry will boast international sales of fiction formats in the world.

Charles Vaneker
Agnes Dijker

(Videoclips bij deze blog )

Sources
Mikos, L (2013) Producing Serial Fiction in Europe - Adoption of American TV structure. retrieved from http://www.iamcr2013dublin.org/content/producing-serial-fiction-europe-adoption-american-tv-structure, at 16-7-2014

Esser, A. (2010) Die Bedeutung von Formaten für Fernsehsender und Produktionsmärkte. Formatiertes Fernsehen. Media Perspektieven. Vol. (2), 2010.

Tuesday, May 20, 2014

Entertain me ‘gewone kijker’

Vorige week werd bekend dat Channel4 op de Engelse TV een nieuw programma Britain at Dinner gaat uitzenden, waarin gewone mensen worden gefilmd als ze thuis in de keuken hun avondeten bereiden. Daarnaast is concurrent ITV1 in mei op zaterdagavond gestart met de show Let me entertain you, bestaande uit lipdub’s van vriendinnen, kind & ouders, van bedrijven, buren, etc. Presentator Michael Underwood kondigt in de show aan om welke muzieknummers het volgende keer gaat en iedereen kan aan de slag. Uploaden van clips kan via de site, evenals het stemmen op de beste lipdub van bedrijven. De beste ingezonden lipdub’s krijgen een plaats in de gemonteerde compilaties in de tv-show. Een simpel maar sterk idee, en heerlijk om naar te kijken.

Beide voorbeelden hoeven niet veel geld te kosten in deze tijden van bezuinigingen bij de omroep. Opvallend is dat de Engelsen niet snel bij de pakken neer gaan zitten, maar juist creatiever aan de slag gaan. Toen in 2008 de financieel-economische crisis begon, waren op televisie naast informatieve programma’s over geld ook hippe, trendy magazines met tips van kijkers zelf en challenges om geld te besparen op food, fashion, make-up en interieur. De creativiteit barst los en als kijker krijg je zin om ook aan de slag te gaan, het inspireert, net als de show Let me entertain you.

Het dagelijkse leven, de gewone kijker, de Engelse televisie heeft iets met ‘het gewone leven’. Niet voor niets komt daar het genre docu-soap vandaan: een vervolgverhaal van een of meerdere personen die een bepaalde periode worden gevolgd in hun dagelijks leven of werk. Zo onopvallend mogelijk gefilmd, toen aangeduid als observationeel filmen als een ‘fly on the wall’. De eerste docusoaps waren Airport (1996, BBC2) en Driving School (1997, BBC1).

En als kijker komen we steeds meer bij de mensen thuis, in alledaagse situaties. In 2014 bij Britain at Dinner in de keuken bij het avondeten. In Nederland zijn ook gewone mensen gefilmd in hun keuken tijdens het avondeten, namelijk als onderdeel van Man bijt hond (Ned.2 NCRV).

In 2012 had Channel4 het hulpprogramma Bedtime Live waarin ouders thuis - live tussen 19:00-20:00 uur – werden geholpen door opvoedkundigen vanuit de studio om hun kind(eren) in bed te krijgen. En, sliepen ze om 8 uur voor het einde van het programma? En in 2013 zond Channel4 Gogglebox uit. Hierin kregen we verschillende mensen thuis te zien die televisie kijken en daarbij commentaar leveren vanaf de bank, zoals ik en u ook waarschijnlijk gewend zijn te doen thuis. Dit format is nu ook in de VS te zien op Bravo als The people’s couch.
Channel4 en ITV1 schakelen de kijker in om zelf mee te doen, ze bieden de mogelijkheid tot uitzending: een win-win-situatie. Interessante televisie, sociaal en interactief, herkenning alom en zonder dure decors. Het is een positievere insteek dan alleen programma’s van de buis halen omdat er bezuinigd moet worden.

Agnes Dijker / Twitter: agnesdijker / LinkedIn Agnes Dijker


(Videoclips bij deze blog )

Thursday, March 6, 2014

Survival formats became professional

In Sweden commercial channel TV4 started new survival program Det största äventyret (The biggest adventure) in January 2014, weekly on Saturday prime time. It’s an extreme survival for 8 professional sports (wo)men, e.g. Olympic champions, who are dropped by small airplanes, blinded. When they arrive at an ‘end of the world’-location like Alaska or the Mexican jungle, the time goes in. In 2 competing teams the champions must find the way back to the habited world, as soon as possible but without a map, a compass and food. The teams only have some water and one member carries a backpack for radio-contact with the presenter. There also is a local guide to give advice. The elapsed time counts on screen. The first team that arrives in the camp and can make radio-contact with the presenter is the winner, which means that all members may proceed to the next race. The losing team must decide on the basis of a survival challenge who must leave the program, until the best survivalist wins the competition. It’s handball prof Magnus Wislander who is the best survivalist by winning the final challenge of ‘reading nature time’.

Hopefully the Swedish sports champions learned something in advance from professional survival experts like Ray Mears (BBC) and Bear Grylls (Discovery Channel). Both experts showed viewers how to survive in nature. Grylls was dropped too in harsh areas in tv-programs Ultimate Survival and Worst Case Scenario (Discovery) with just water, a knife and a fire stone. He demonstrated how to use surviving techniques, such as drink water from condensation from plastic sheets in the sun. Grylls – and Mears too – showed how edible plants and animals look like and how to prepare them. In Grylls’ Wild weekend the expert is joined by a celebrity to learn how to survive. With female comedian Miranda Hart he survived a weekend in the snowy Swiss Alps.

It seems the Swedish format is a spin-off of the American 72 Hours, broadcasted on TNT in June 2013. In each episode of this extreme survival program 3 competing teams of strangers (no ex-perts or professionals) were dropped in wilderness with only one bottle of water and a GPS tracking device. The teams must travel through dangerous areas to find a hidden briefcase, with a cash prize of $100,000. It seems that the program title is chosen not by coincidence: ‘the first 72 hours following any disaster are the most critical’, found on many websites that sell so-called ‘72 Hours survival kits’.

Gradually survival on television became more professional with the participation of tough athletes and experts. But this will not mean the end of celebrity participation in real life survival formats like the American Expedition Robinson and Survivor or the Scandinavian 69 Grader Nord. A new series of the Dutch version Expeditie Poolcirkel with celebrities will start March 20 (RTL5).

(Videoclips bij deze blog )

Agnes Dijker / Twitter: agnesdijker / LinkedIn: Agnes Dijker

Wednesday, January 8, 2014

Hoe trouw is de Nederlandse kijker in de vooravond?

Verschillende zenders hebben op maandag 6 januari 2014 de vooravondprogrammering gewijzigd, het tijdslot van 19:00-20:00 uur ziet er anders uit. Hoe zullen de veranderingen uitpakken? Hoe reageren de kijkers op de nieuwe programma’s op hun vertrouwde tijdslot? En bijna revolutionair is dat in de Ned.1 vooravond programma’s zijn verdwenen die meer dan 10 jaar het tijdslot hebben gedomineerd, zoals de gameshow Lingo, reality als Blik op de weg en docu-soaps als ‘n Huis vol.

De verhuizing van De Wereld Draait Door van Ned.3 naar Ned.1 is nu een feit. De dagelijkse talk-show start een half uur eerder om 19:00 uur om aan te sluiten bij het reclameblok voor het 8 Uur Journaal. Hoe zullen de vooral wat traditionele Ned.1-kijkers reageren? Voor het eerst sinds 10 jaar komen deze kijkers geen gemoedelijke docu-soaps en reality meer tegen voorafgaand aan het 8 uur Journaal. Een geheel ander genre staat ervoor in de plaats. DWDD is een snel schakelende talkshow over de actualiteit van de dag met catchy gesprekken, korte muziekfragmenten en veel gasten. De vraag is of de Ned.1 kijkers de nieuwe programmering zullen accepteren of blijven kiezen voor het meer vertrouwde genre, dat ze nu op Ned.2 vinden: Lingo om half 7, gevolgd door Man bijt hond en daarna lichte informatieprogramma’s als Recht in de regio, 10x Beter, Meldpunt.

Dit geldt ook voor de Ned.3 kijker. Als de DWDD fans niet meeverhuizen naar Ned.1, krijgen ze op Ned.3 in het vertrouwde tijdslot twee geheel nieuwe genres voorgeschoteld: een soap StartUp, gevolgd door een human-interest actualiteiten programma De Social Club, waarin BNN-presentatoren zich laten leiden door social media om mensen op TV te ontmoeten. Logischer qua genre was geweest om de volgorde om te draaien en om half 8 met De Social Club te starten (dat maakt de stap van DWDD minder groot). Maar bij de publieke omroep zal men het niet hebben aangedurfd de nieuwe soap StartUp om 8 uur tegenover de RTL4-soap GTST te zetten?

Beide nieuwe Ned.3 programma’s komen te staan tegenover de nieuwe real life soap Utopia dat om half 8 start op SBS6. Ja, de SBS6 kijker zal ook moeten wennen: ook hier zijn jarenlange reality formats (als Trauma Centrum) en docu-soaps (zoals Drukte in de dierentuin) langzamerhand gestopt, en hiervoor in de plaats krijgt men in 2014 dagelijks een real life soap.

Houdt de Ned.1 & SBS6 kijker vast aan het reality genre, dan kunnen ze nog bij RTL terecht. Op RTL5 wordt om 19:00 uur 112 Ooggetuige uitgezonden, gevolgd door reality over pandjeshuizen Even krap bij kas. En op RTL7 reality programma’s van de Britse en Amerikaanse politie: Politie op je hielen, gevolgd door Autodieven betrapt.

De vraag is hoe trouw de Nederlandse kijker is in de vooravond. Verhuist men mee met het programma(genre) of blijft de kijker de zender trouw? Wat wordt het resultaat van deze volksverhuizing? De publieke zenders met verhuizen en vernieuwen? SBS6 met de nieuwe wereld real life soap? Of RTL die het reality genre bij het oude laat?

Agnes Dijker
Twitter: agnesdijker
LinkedIn: Agnes Dijker